युनिॲग्री बायोसायन्सेस: तंत्रज्ञानावर आधारित बटाटा बियाणे परिसंस्थेची उभारणी

🌱 बटाट्याच्या नवीन पीकचक्रापूर्वी बियाणे का महत्त्वाचे आहे

शेतकरी आगामी बटाटा लागवडीच्या हंगामाची तयारी करत असताना, बियाण्याची निवड हा पिकाच्या कामगिरीवर परिणाम करणारा पहिला महत्त्वाचा निर्णय असेल .

वाण, माती, हवामान आणि पीक व्यवस्थापन हे सर्व घटक महत्त्वाचे असले तरी, लागवडीच्या साहित्याची गुणवत्ता आणि आरोग्य हे पिकाच्या सुरुवातीच्या स्थितीवर परिणाम करू शकते. याच कारणामुळे रोगमुक्त बियाणे, ऊती संवर्धन आणि सूक्ष्म कंद उत्पादनावर काम करणाऱ्या कंपन्या बटाटा उद्योगासाठी अधिकाधिक महत्त्वाच्या ठरत आहेत.

या क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या कंपन्यांपैकी एक म्हणजे पंजाबमधील पतियाळा येथे स्थित युनिॲग्री बायोसायन्सेस प्रा. लि. ही कंपनी २०२३ मध्ये स्थापन झाली असून, ती बटाट्याच्या बियाण्यांवर आणि संबंधित कृषी जैवतंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित करते. एकसमान, उच्च-गुणवत्तेचे आणि रोगमुक्त लागवडीचे साहित्य उपलब्ध करून देण्याच्या घोषित उद्देशाने, कंपनीने २०२४ मध्ये बटाट्याच्या बियाण्यांचे 'युनिटुबर' हे मिनीट्यूबर्स ब्रँड बाजारात आणले.

🔬 टिश्यू कल्चरपासून मिनिट्यूबरपर्यंत

युनिॲग्रीचा दृष्टिकोन हा उत्पादनाच्या एकाच टप्प्यावर अवलंबून राहण्याऐवजी एकात्मिक बियाणे-उत्पादन प्रणालीवर आधारित आहे.

कंपनीच्या सार्वजनिकरित्या उपलब्ध माहितीतील ठळक मुद्दे:

ऊती संवर्धन
↓
व्हायरस चाचणी / अनुक्रमणिका
↓
एरोपोनिक्स आणि कोकोपीट उत्पादन
↓
मिनिट्यूबर गुणाकार
↓
बियाणे बटाटा उत्पादन

युनिॲग्रीच्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या सुविधेत मिनिट्यूबर उत्पादनासाठी टिश्यू कल्चर, अंतर्गत पीसीआर चाचणी आणि एरोपोनिक/कोकोपीट प्रणाली यांचा समावेश आहे.

📊 युनिॲग्रीची बियाणे परिसंस्था

हा एकात्मिक दृष्टिकोन गुणवत्तापूर्ण बियाण्यांची शुद्धता, सुसंगतता, शोधक्षमता आणि गुणन यावर आधारित आहे.

🧪 रोगमुक्त बियाणे का महत्त्वाचे आहे

बटाट्याचे शाकीय पद्धतीने प्रजनन केले जाते, म्हणजेच शेतकरी सामान्यतः बियाण्यांऐवजी कंद लावतात. जर लागवडीच्या साहित्याची योग्य प्रकारे देखभाल केली नाही, तर पिढ्यानपिढ्या रोग आणि ऱ्हास या गंभीर समस्या निर्माण होऊ शकतात.

त्यामुळे आधुनिक बीज-उत्पादन प्रणालींमध्ये सुरुवातीच्या पिढीतील लागवडीचे साहित्य तयार करण्यासाठी ऊती संवर्धन, विषाणू निर्देशांक आणि संरक्षित गुणन यांसारख्या तंत्रांचा वापर केला जातो.

युनिॲग्रीच्या ऊती-संवर्धन सुविधेने जुलै २०२५ मध्ये कामकाज सुरू केले असून, जास्त उत्पन्न देणारे आणि रोगमुक्त लागवडीचे साहित्य तयार करण्यासाठी तिची स्थापना करण्यात आल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. पंजाब सरकारच्या फलोत्पादन विभागाच्या सहकार्याने ही सुविधा विकसित करण्यात आली.

🌱 येणाऱ्या बटाटा हंगामासाठी युनिॲग्री कशामुळे आकर्षक ठरते?

कंपनी बियाण्यांना केवळ एक वस्तू म्हणून सादर करण्याऐवजी, बियाण्याच्या बटाट्याच्या लहान कंदांभोवती एक परिसंस्था विकसित करत आहे.

सार्वजनिकरित्या उपलब्ध असलेल्या कंपनीच्या माहितीमध्ये गुणवत्ता आणि पायाभूत सुविधांशी संबंधित अनेक महत्त्वाचे टप्पे अधोरेखित केले आहेत, ज्यामध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:

• डीबीटी-मान्यताप्राप्त ऊतक संवर्धन सुविधा
• अंतर्गत पीसीआर चाचणी
• एरोपोनिक आणि कोकोपीट मिनीट्यूबर उत्पादन
• आयएसओ ९००१:२०१५ प्रमाणपत्र
• ग्लोबलजी.एपी प्रमाणपत्र
• पंजाब फलोत्पादन परवाना/प्रमाणपत्र
• एरोपोनिक्स आणि इन-विट्रो संचयनासाठी आयसीएआर-सीपीआरआय, शिमला यांच्याकडून तंत्रज्ञान परवाना.

याला, पीबीने कंपनीच्या बियाण्यांच्या गुणवत्तेचे स्वतंत्रपणे प्रमाणीकरण केले आहे असे न मानता, कंपनीने कळवलेली/सार्वजनिकरित्या जाहीर केलेली प्रमाणपत्रे म्हणून पाहिले पाहिजे.

👨‍🌾 शेतकऱ्यांनी बियाणे खरेदी करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात घ्याव्यात?

युनिॲग्रीचे उदाहरण पुढील हंगामाची तयारी करणाऱ्या शेतकऱ्यांसमोर एक मोठा प्रश्नही उपस्थित करते:

केवळ किंमत पाहून बियाणे निवडू नका.

बटाट्याचे बियाणे खरेदी करण्यापूर्वी शेतकऱ्यांनी विचारले पाहिजे:

१. हा कोणता प्रकार आहे?
ते खाण्यासाठी, प्रक्रियेसाठी किंवा बियाणे गुणनासाठी योग्य आहे का?

२. बीज पिढी म्हणजे काय?
तुम्ही मिनीट्यूबर्स, सुरुवातीच्या पिढीतील बियाणे किंवा व्यावसायिक लागवड साहित्य खरेदी करत आहात, हे जाणून घ्या.

३. बी निरोगी आणि एकसमान आहे का?
आकार, शारीरिक स्थिती आणि रोग किंवा नुकसानीची चिन्हे तपासा.

४. त्याचे उत्पादन कोठे झाले?
बियाण्याचा स्रोत आणि त्याच्या प्रजननाचा इतिहास महत्त्वाचा असतो.

५. अभिप्रेत बाजारपेठ कोणती आहे?
चिप्स किंवा फ्राईजसाठी योग्य असलेला प्रकार ताज्या बाजारासाठी सर्वोत्तम पर्याय असेलच असे नाही.

🟢 पीबी टेकअवे

बटाट्याचे नवीन पीकचक्र जवळ येत असल्याने, बियाणे कंपन्यांकडे अधिक लक्ष देण्याची गरज आहे, कारण शेतकरी जे लागवडीचे साहित्य निवडतात, त्यापासूनच हंगामाची खरी सुरुवात होते.

युनिॲग्री बायोसायन्सेस हे ऊती संवर्धन, रोग चाचणी, संरक्षित सूक्ष्मकंद उत्पादन आणि बीज गुणन यांना एकत्रित करणाऱ्या, तंत्रज्ञान-आधारित बीज उत्पादनाकडे उद्योगाच्या वाटचालीचे एक उदाहरण आहे.