काढणीनंतर बटाट्याची काळजी

काढणीनंतर बटाट्यांची काळजी: नुकसान कमी करण्यासाठी, बाजारासाठी तयार करण्यासाठी आणि दीर्घकाळ साठवणूक सुनिश्चित करण्यासाठी हा टप्पा अत्यंत महत्त्वाचा आहे. अ) थंड हवामानात काढणी: बटाट्याच्या गराचे तापमान कमी ठेवण्यासाठी आणि त्याला इजा होणे कमी करण्यासाठी, पिकाची काढणी थंड, कोरड्या दिवशी, शक्यतो सकाळी किंवा दुपारनंतर करावी. ब) यांत्रिक नुकसान कमी करा: बटाटे काढताना आणि गोळा करताना त्यांना हळुवारपणे हाताळा. बटाट्यांना इजा होणे आणि त्यांची साल निघणे टाळा, कारण या जखमांमुळे साठवणुकीतील रोगांना प्रवेश मिळतो आणि साठवणुकीचा कालावधी लक्षणीयरीत्या कमी होतो. क) शेतात वाळवणे/सुकवणे (तात्पुरते): बटाटे काढल्यानंतर, त्यांना शेतात सावलीत (पालापाचोळ्याखाली किंवा कापडाखाली) फक्त काही तासांसाठी सुकू द्या. बटाट्यांना जास्त वेळ थेट सूर्यप्रकाशात ठेवू नका, कारण यामुळे ते हिरवे पडतात आणि त्यांची गुणवत्ता कमी होते. ड) वर्गीकरण आणि प्रतवारी: बटाट्यांचे ताबडतोब वर्गीकरण करा आणि खालीलप्रमाणे बटाटे वेगळे करा: खराब झालेले/कापलेले/रोगग्रस्त बटाटे (तात्काळ वापरा). हिरवे पडलेले बटाटे (खाण्यासाठी टाकून द्या). लहान/मोठ्या आकाराचे कंद. बाजाराच्या गरजेनुसार चांगल्या कंदांची आकारानुसार (लहान, मध्यम, मोठे) प्रतवारी करा. इ) क्युरिंग (जखमा भरणे): दीर्घकाळ साठवणुकीसाठी, बटाट्यांवर क्युरिंग प्रक्रिया केली पाहिजे. यामध्ये त्यांना १०-१४ दिवस उबदार तापमानात (अंदाजे १०-१५°से) आणि उच्च आर्द्रतेत (अंदाजे ९०-९५%) साठवले जाते. यामुळे लहान जखमा भरतात आणि साल कडक होते. फ) साठवणुकीची तयारी: रोगमुक्त, पूर्णपणे क्युरिंग केलेले कंद अंधाऱ्या, थंड आणि हवेशीर जागेत (किंवा प्रमाणित शीतगृहात) साठवा. देशी साठवणुकीसाठी (उदा. ढिगारा करून साठवणे), बटाट्याच्या कंदाला लागणारी कीड (PTM) आणि प्रकाशापासून संरक्षण करण्यासाठी ढिगाऱ्यांवर भाताचा/गव्हाचा जाड पेंढा घाला.