पंजाबमध्ये बटाट्याचे भाव १ रुपया प्रति किलोपर्यंत कोसळले, शेतकऱ्यांना पीक नष्ट करण्यास भाग पडले.

पंजाबच्या बटाटा पट्ट्यात गंभीर संकट

शेतातील भाव प्रति किलो १ रुपयांपर्यंत घसरल्याने पंजाबमधील बटाटा उत्पादक शेतकरी तीव्र संकटाचा सामना करत आहेत, ज्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांना मोठे नुकसान होत आहे. एका धक्कादायक घडामोडीत, राज्यातील काही भागांतील शेतकऱ्यांनी बाजारभाव परवडत नसल्याने आपले उभे पीक शेतातच नांगरायला सुरुवात केली आहे.

शेतकऱ्यांना खर्च वसूल होत नाही

फाजिल्का जिल्ह्यातील सहा एकरांवर बटाट्याची लागवड करणाऱ्या एका शेतकऱ्याने सांगितले की, भाव इतके कमी आहेत की काढणीचा खर्चही वसूल होत नाही. प्रति एकर अंदाजे ३५,००० रुपये खर्च येत असल्याने, सध्याच्या दराने विक्री करणे आर्थिकदृष्ट्या परवडणारे नाही.

काही शेतकऱ्यांनी तर गावकऱ्यांना आपला माल विनामूल्य नेण्याची परवानगी दिली आहे, यावरून या भागातील संकटाची तीव्रता दिसून येते.

भरघोस पीक, कमी भाव

भाव घसरणीमागील प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

- या हंगामात भरघोस उत्पादन आणि पिकाची उत्तम गुणवत्ता

- बटाट्यांसाठी किमान आधारभूत किंमतीचा (MSP) अभाव

मंडईंमध्ये अतिरिक्त पुरवठ्यामुळे भावांवर दबाव

घाऊक मंडईतील भाव प्रति क्विंटल सुमारे ₹१००-२०० असल्याचे वृत्त आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना अत्यंत कमी भाव मिळत आहेत.

शेतकऱ्यांपुढे मर्यादित पर्याय

शेतकऱ्यांपुढे सध्या फक्त दोनच पर्याय आहेत:

- शीतगृहांमध्ये माल साठवणे (ज्यामुळे अतिरिक्त खर्च वाढतो)

- अत्यंत कमी भावात विक्री करणे

तात्काळ भाव आधार यंत्रणा नसल्यामुळे, अनेक शेतकरी अतिरिक्त नुकसान सोसण्याऐवजी पीक नष्ट करण्याचा पर्याय निवडत आहेत.

शासकीय हस्तक्षेपाची मागणी

भाव घसरणीमुळे होणारे नुकसान भरून काढण्यास मदत करणाऱ्या हरियाणाच्या 'भावंतर भरपाई योजने'सारख्या नुकसान भरपाई योजना सुरू करण्याची शेतकऱ्यांनी सरकारला विनंती केली आहे.

पीबी इनसाइट

ही परिस्थिती बटाट्याच्या मूल्य साखळीतील एका वारंवार उद्भवणाऱ्या समस्येवर प्रकाश टाकते—ती म्हणजे अतिरिक्त पुरवठा आणि संघटित खरेदीच्या अभावामुळे होणारी किमतीतील अस्थिरता. प्रक्रिया दुवे, निर्यात मार्ग आणि पोटॅटो बाजारसारख्या डिजिटल बाजारपेठा मजबूत केल्याने, किमती निश्चिती सुधारण्यात आणि अशा संकटांची चक्रे कमी करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली जाऊ शकते.